Tính TDEE và BMR
Nhập giới tính, tuổi, chiều cao, cân nặng và mức độ vận động thường ngày để tính tỷ lệ trao đổi chất cơ bản (BMR) và tổng năng lượng tiêu hao mỗi ngày (TDEE), đồng thời biết ngay mỗi ngày nên ăn bao nhiêu calo để giảm cân, giữ cân hoặc tăng cân. Kết quả chỉ mang tính tham khảo; nếu có bệnh lý hoặc đang mang thai, hãy hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Cách dùng công cụ tính TDEE
- Chọn giới tính, nhập tuổi, chiều cao (cm) và cân nặng (kg).
- Chọn mức độ vận động: mỗi mức đều có mô tả (ví dụ “Tập thể dục 1–3 ngày/tuần”). Nếu phân vân, hãy chọn mức thấp hơn.
- Công thức mặc định là Mifflin-St Jeor, phù hợp với hầu hết mọi người. Nếu biết tỷ lệ mỡ cơ thể, bạn có thể nhập và chọn công thức Katch-McArdle. Sau đó bấm Tính toán hoặc nhấn Enter.
- Kết quả hiển thị BMR, TDEE theo mức vận động đã chọn và lượng calo để giảm cân, giữ cân, tăng cân. Khi giảm cân, bạn có thể chọn mức thâm hụt 300, 500 hoặc 750 kcal mỗi ngày và xem mỗi tuần giảm khoảng bao nhiêu kg.
- Bảng cuối cùng liệt kê TDEE của cả 5 mức vận động để so sánh. Nếu bạn sửa dữ liệu sau khi tính, kết quả sẽ mờ đi và nhắc bạn tính lại.
BMR là gì
BMR (Basal Metabolic Rate, tỷ lệ trao đổi chất cơ bản) là năng lượng tối thiểu cơ thể cần khi nghỉ ngơi hoàn toàn để thở, tim đập, giữ thân nhiệt và duy trì hoạt động của các cơ quan, tức là lượng calo tiêu hao ngay cả khi nằm yên cả ngày. BMR chiếm khoảng 60–70% tổng năng lượng tiêu hao mỗi ngày, là phần lớn nhất trong TDEE.
Các yếu tố chính ảnh hưởng đến BMR:
- Khối lượng cơ: cơ tiêu hao nhiều năng lượng hơn mỡ, nên càng nhiều cơ thì BMR càng cao. Đây là lý do tập tạ giúp tăng trao đổi chất.
- Tuổi: càng lớn tuổi, khối lượng cơ thường giảm và BMR giảm dần.
- Giới tính: cùng chiều cao và cân nặng, nam giới thường có tỷ lệ cơ cao hơn nên BMR cao hơn.
- Chiều cao, cân nặng: cơ thể càng lớn thì càng cần nhiều năng lượng để duy trì.
- Ăn kiêng quá mức: ăn quá ít trong thời gian dài khiến cơ thể tiết kiệm năng lượng, BMR lại giảm.
BMR bao nhiêu là bình thường? (bảng tham khảo)
BMR phụ thuộc vào chiều cao, cân nặng, tuổi và giới tính nên không có một “mức chuẩn” chung. Bảng dưới đây dùng công thức Mifflin-St Jeor để tính BMR của một số vóc dáng thường gặp ở tuổi 25, 40 và 60 để bạn tham khảo:
| Giới tính, chiều cao, cân nặng | 25 tuổi | 40 tuổi | 60 tuổi |
|---|---|---|---|
| Nam, 165 cm, 60 kg | 1510 kcal | 1440 kcal | 1340 kcal |
| Nam, 170 cm, 65 kg | 1590 kcal | 1520 kcal | 1420 kcal |
| Nam, 175 cm, 70 kg | 1670 kcal | 1600 kcal | 1500 kcal |
| Nam, 180 cm, 80 kg | 1810 kcal | 1730 kcal | 1630 kcal |
| Nữ, 150 cm, 45 kg | 1100 kcal | 1030 kcal | 930 kcal |
| Nữ, 155 cm, 50 kg | 1180 kcal | 1110 kcal | 1010 kcal |
| Nữ, 160 cm, 55 kg | 1260 kcal | 1190 kcal | 1090 kcal |
| Nữ, 165 cm, 60 kg | 1350 kcal | 1270 kcal | 1170 kcal |
Các số đã làm tròn đến 10 kcal. Nếu vóc dáng của bạn khác bảng, hãy dùng công cụ ở trên để có kết quả chính xác nhất. BMR thấp không có nghĩa là không khỏe mạnh; quan trọng hơn là tăng cơ bằng tập luyện và tránh ăn kiêng quá mức làm BMR giảm.
TDEE là gì? Khác gì BMR
TDEE (Total Daily Energy Expenditure, tổng năng lượng tiêu hao mỗi ngày) là tổng lượng calo bạn thực sự đốt trong một ngày, gồm bốn phần:
- Trao đổi chất cơ bản (BMR): khoảng 60–70%.
- Hiệu ứng nhiệt của thức ăn (TEF): năng lượng dùng để tiêu hóa, hấp thu thức ăn, khoảng 10%; protein tiêu tốn nhiều năng lượng hơn tinh bột và chất béo.
- Tập thể dục: chạy bộ, tập tạ, chơi thể thao.
- Hoạt động không phải tập luyện (NEAT): đi bộ, đứng, làm việc nhà, đi lại hằng ngày.
Hai phần cuối gọi chung là năng lượng vận động, chiếm khoảng 20–30% và khác nhau nhiều nhất giữa mỗi người. Nói ngắn gọn: BMR là lượng calo đốt khi nằm yên, TDEE là tổng lượng calo khi cộng mọi hoạt động trong ngày. Muốn biết mỗi ngày nên ăn bao nhiêu, hãy nhìn vào TDEE chứ không phải BMR.
Cách tính TDEE: BMR × hệ số vận động
TDEE = BMR × hệ số vận động. Chọn hệ số theo mức vận động thường ngày của bạn:
| Mức độ vận động | Hệ số | Mô tả |
|---|---|---|
| Ít vận động | 1,2 | Hầu như không tập thể dục, làm việc văn phòng |
| Hoạt động nhẹ | 1,375 | Tập thể dục 1–3 ngày/tuần |
| Hoạt động vừa phải | 1,55 | Tập thể dục 3–5 ngày/tuần |
| Hoạt động nhiều | 1,725 | Tập thể dục 6–7 ngày/tuần |
| Hoạt động mạnh | 1,9 | Tập cường độ cao mỗi ngày hoặc lao động chân tay |
Phần lớn nhân viên văn phòng thuộc mức thấp nhất hoặc mức thứ hai. Mọi người thường đánh giá cao mức vận động của mình, vì vậy nếu phân vân hãy chọn mức thấp hơn, rồi điều chỉnh theo thay đổi cân nặng.
Công thức tính BMR
Công thức Mifflin-St Jeor (khuyên dùng)
Công bố năm 1990, được nghiên cứu cho thấy chính xác hơn các công thức cũ với người bình thường, và là công thức mặc định của công cụ này:
- Nam: BMR = 10 × cân nặng (kg) + 6,25 × chiều cao (cm) − 5 × tuổi + 5
- Nữ: BMR = 10 × cân nặng (kg) + 6,25 × chiều cao (cm) − 5 × tuổi − 161
Công thức Harris-Benedict
Công thức kinh điển ra đời năm 1919, được điều chỉnh năm 1984; kết quả thường cao hơn Mifflin-St Jeor một chút:
- Nam: BMR = 88,362 + 13,397 × cân nặng + 4,799 × chiều cao − 5,677 × tuổi
- Nữ: BMR = 447,593 + 9,247 × cân nặng + 3,098 × chiều cao − 4,330 × tuổi
Công thức Katch-McArdle (cần tỷ lệ mỡ)
Tính theo khối lượng không mỡ, dùng chung cho nam và nữ, chính xác hơn với người nhiều cơ hoặc tập luyện thường xuyên:
- Khối lượng không mỡ = cân nặng × (1 − tỷ lệ mỡ)
- BMR = 370 + 21,6 × khối lượng không mỡ (kg)
Ví dụ tính
Nam 30 tuổi, cao 170 cm, nặng 65 kg, tập thể dục 3–5 ngày/tuần:
- BMR = 10 × 65 + 6,25 × 170 − 5 × 30 + 5 = 650 + 1062,5 − 150 + 5 = khoảng 1568 kcal
- TDEE = 1568 × 1,55 = khoảng 2430 kcal, đây là lượng calo để giữ cân
- Muốn giảm cân: ăn ít hơn 500 kcal mỗi ngày, tức khoảng 1930 kcal, mỗi tuần giảm khoảng 0,45 kg
Cũng người này, nếu dùng công thức Harris-Benedict thì BMR khoảng 1605 kcal; nếu tỷ lệ mỡ là 18% và dùng Katch-McArdle thì khoảng 1521 kcal. Các công thức chênh nhau vài chục đến hơn 100 kcal là bình thường.
Thâm hụt calo là gì? Cách tính
Thâm hụt calo là khi lượng calo ăn vào ít hơn TDEE. Phần thiếu hụt sẽ được cơ thể bù bằng cách đốt mỡ, nên cân nặng giảm:
Thâm hụt calo = TDEE − lượng calo ăn vào mỗi ngày
1 kg mỡ tương đương khoảng 7700 kcal. Mỗi ngày ăn ít hơn 500 kcal thì mỗi tuần giảm khoảng 0,45 kg (500 × 7 ÷ 7700).
| Thâm hụt mỗi ngày | Giảm mỗi tuần | Phù hợp với |
|---|---|---|
| 300 kcal | 0,27 kg | Người mới bắt đầu, muốn giữ cơ |
| 500 kcal | 0,45 kg | Mức khuyên dùng chung |
| 750 kcal | 0,68 kg | Người nặng cân, TDEE cao |
Lưu ý:
- Đừng ăn ít hơn BMR: ăn quá ít dễ mất cơ, giảm trao đổi chất và khó duy trì. Công cụ này không tính lượng calo giảm cân thấp hơn BMR.
- Kết hợp ăn uống và tập luyện: ví dụ ăn bớt 300 kcal và tập thêm để đốt 200 kcal sẽ dễ duy trì hơn chỉ ăn kiêng.
- Một hai tuần đầu cân giảm nhanh nhưng phần lớn là nước; sau đó giảm khoảng 0,5 kg mỗi tuần là t ốc độ lành mạnh.
- Sau khi giảm vài kg, cân nặng và TDEE đều giảm, nhớ tính lại.
Câu hỏi thường gặp
BMR và TDEE khác nhau thế nào?
BMR (tỷ lệ trao đổi chất cơ bản) là lượng calo tối thiểu cơ thể cần khi nằm nghỉ hoàn toàn; TDEE (tổng năng lượng tiêu hao mỗi ngày) là BMR cộng thêm năng lượng tiêu hóa thức ăn, hoạt động hằng ngày và tập luyện. TDEE = BMR × hệ số vận động; muốn biết mỗi ngày nên ăn bao nhiêu thì dựa vào TDEE.
BMR bao nhiêu là bình thường?
BMR phụ thuộc vào chiều cao, cân nặng, tuổi và giới tính nên không có một con số chuẩn. Theo công thức Mifflin-St Jeor, nam 25 tuổi cao 170 cm nặng 65 kg có BMR khoảng 1590 kcal; nữ 25 tuổi cao 160 cm nặng 55 kg khoảng 1260 kcal. Càng lớn tuổi, vóc dáng càng nhỏ thì BMR càng thấp. Cách hiệu quả nhất để tăng BMR là tập tạ để tăng cơ.
Muốn giảm cân thì mỗi ngày nên ăn ít đi bao nhiêu calo?
Thâm hụt calo = TDEE − lượng calo ăn vào. 1 kg mỡ khoảng 7700 kcal, nên mỗi ngày ăn ít hơn 500 kcal thì mỗi tuần giảm khoảng 0,45 kg. Có thể bắt đầu với mức 300 kcal, nhưng đừng ăn ít hơn BMR.
Mỗi ngày cần bao nhiêu calo?
Tùy BMR và mức vận động. Ví dụ nữ 25 tuổi, cao 160 cm, nặng 55 kg, ít vận động có TDEE khoảng 1520 kcal; nam 25 tuổi, cao 175 cm, nặng 70 kg, ít vận động khoảng 2010 kcal. Vận động càng nhiều càng cần nhiều calo; hãy nhập số liệu của bạn vào công cụ để có kết quả chính xác nhất.
Kết quả tính TDEE có chính xác không?
Công thức chỉ cho giá trị ước tính trung bình, có thể lệch khoảng 10% so với thực tế, và mức vận động thường bị đánh giá cao. Hãy ăn theo lượng calo đã tính trong 2–3 tuần rồi theo dõi cân nặng: cân không đổi thì đó là TDEE thực của bạn, giảm chậm hơn dự kiến thì ăn bớt thêm một chút. Người nhiều cơ có thể dùng công thức Katch-McArdle.
- Tính BMI: tính chỉ số BMI và cân nặng hợp lý.